معرفی صنایع دستی کشور

کدام یک از صنایع دستی ایرانی در دنیا طرفداران بیشتری دارد؟

توریست اروپایی در حال خرید صنایع دستی ایرانی

صنایع دستی یک سرزمین، بیانگر آداب و رسوم فرهنگ و آیین های ملت آن سرزمین است‌. به همین دلیل می‌توان از روی این آثار ارزشمند، آن ملت را به خوبی شناسایی کرد.صنایع دستی یکی از مهمترین میراث به جا مانده از نیاکان و گنجینه فرهنگی یک سرزمین و ملت است.

صنایع دستی ایران ریشه در تمدن ایران دارند، و پیشینه آن مربوط به دوران ایران باستان است، که به عنوان کاربردی ترین هنر و نیز، تولیدی فرهنگی معرفی شده و توانسته به بهترین شکل فرهنگ اصیل ایرانی را در جهان منعکس کند. و از آنجا که کشور ایران تمدنی ۵ هزار ساله دارد، و دارای سنت و فرهنگ غنی است بدیهی است در آن شاهد تنوع بسیاری از هنرها و صنایع دستی باشیم.

این صنایع معمولاً در مناطق روستایی و عشایری و در محل سکونت صنعتگران تولید می شوند. نکته قابل توجه این است که بیش از ۷۰ درصد تولید کنندگان صنایع دستی ایران را زنان تشکیل می دهند.

به دلیل تنوع بسیار و کیفیت بالایی دارند صنایع‌دستی ایران دارای اعتبار جهانی بوده و بخشی از درآمد ارزی مورد نیاز کشور را تامین می کند.

معروف ترین صنایع دستی ایران به دلیل تنوع بسیار و کیفیت بالایی که دارند از اعتبار جهانی برخوردار بوده و همچنین بخشی از درآمد ارزی مورد نیاز کشور را تامین می نماید.

تعریف سازمان ملل متحد برای توصیف صنایع دستی:«صنایع دستی به محصولاتی اطلاق می شود که توسط هنرمند صنعتگر کاملاً با دست و یا با کمک ابزار ساده، یا مکانیکی تولید می شوند، تا زمانی که سهم دستان هنرمند از ابزار  کمتر نباشد»

انواع صنایع دستی ایران شامل انواع زیر انداز های (گلیم، قالی، زیلو و گبه) نساجی سنتی (پارچه های دستبافت چاپ های سنتی ) هنرهای مرتبط با چوب(خراطی چوب، منبت کاری و معرق روی چوب) هنرهای مرتبط با فلز(قلم زنی، میناکاری و حکاکی) سفال و سرامیک (سفالینه های لعاب دار و بدون لعاب و…) شیشه گری و هنرهای مرتبط با شیشه (شیشه های دست ساز) و طراحی سنتی و نگارگری ( تذهیب نقاشی گل و مرغ و نگارگری) است.

از بین صنایع دستی ذکر شده، صنایع‌ حصیر بافی، نمد‌‌ مالی، فرش دستباف، شیشه گری، ظروف مسی، میناکاری،سفالگری،زیورآلات سنتی، معرق کاری، منبت کاری، قلمکاری، زری بافی و قلم زنی را می‌توان جزء پرطرفدارترین و محبوب ترین صنایع دستی ایران نام برد. و کشورهایی همچون امارات متحده عربی، عراق، افغانستان، ترکیه و… طرفدار این گونه صنایع دستی می باشند.

حصیر بافی:

حصیربافی زیر و رو کردن بافتن و پیچاندن رشته های گیاهی در شکلهای مختلف به صورت ساده و نقش دار به کمک دست و پا است، که به صورت فعالیت خانگی در بسیاری از مناطق کشور ما از جمله مناطق جنوبی و شمالی ایران رایج است. این بافت‌های چوبی به صورت تخت و با حجم می‌شوند، و ایجاد نقش و تنوع آن وابسته به رشته ها و چگونگی از زیر و رو گذراندن آنها است.از این هنر برای ساخت ظروف  (سبد، زنبیل و غیره)کلاه،  فرش، پرده و غیره بهره می گیرند، که هرکدام کاربرد ویژه‌ای دارند.

فرش دستباف:

فرش های دست باف ایرانی از دوران باستان تا به امروز نماد اقوام ایران و ایرانیان بوده واز گذشته‌های دور جزء کالاهای صادراتی کشور بوده است. نظر کارشناسان فرش سراسر دنیا این است که؛ فرش دستباف ایرانی بهترین و زیباترین نوع فرش در دنیاست. کارشناسان معتقدند که تاریخچه تولید فرش در ایران به دوران صفویه برمیگردد.

نمد مالی:

نمد مالی از اصیل ترین مشاغل ایرانی است که برای تولید انواع زیرانداز، پتو فرش، و ابزار مصرف دیگر استفاده می‌شود. نمد را از پشم گوسفند تهیه می کنند و با رنگ‌آمیزی و کوبیدن آن آثار متنوعی خلق می کنند. در این هنر با استفاده از آب داغ، نمد را بر زمین می دهند، و برای استفاده در صنایع دستی نمدی آماده می کند.

شیشه گری:

صنعت شیشه گری نه تنها در ایران بلکه در جهان از نخستین تکنولوژی پیشرفته ساخته دست بشریت است، که ایرانیان از پیشروان این علم بودند، و آثار این صنعت در مزیت جهان نیز به نام ایرانیان ثبت شده است.

دوران اوج این صنعت را پس از فراز و نشیب‌های بسیار زیاد می توان به دوره هخامنشیان، نسبت داد. در این دوره ایرانیان با ایجاد فناوری برای شکل دهی و ایجاد نقش های برجسته بر روی شیشه این صنعت را تبدیل به یک فناوری نمودند.

ظروف مسی:

ظروف مسی از قدیمی ترین تکنولوژی های ایرانیان می‌توان به فناوری تولید ظروف مسی، در قرن های گذشته با طراحی خاص اشاره کرد.

اولین فلزکاران و بالاخص مسگران، ایرانی بودند که به فناوران این زمینه مسگر میگفتند. قابلیت های بسیار زیاد فلز مس همچون میکروب زدایی در غذا، قدرت تحمل حرارت بالا، باعث گسترش سریع این صنعت در کشورهای مختلف دنیا شد. امروزه نیز به دلیل ویژگی های پزشکی و هنری ظروف مسی این حوزه جزء صنایع دستی بسیار محبوبی است که ایران سهم قابل توجهی در این صنعت دارد.

هنر مینا کاری:

میناکاری قدمتی پنج هزار ساله دارد. و پیدایش این صنعت در ایران بنا بر شواهد موجود احتمالا دوره ساسانیان و اشکانیان بر می‌گردد.

تعریف میناکاری در فرهنگ دهخدا : نقاشی و تزیین فلزاتی مثل مس، طلا و نقره به وسیله رنگ های لعاب دار مخصوصی که در حرارت بسیار زیاد پخته و ثابت می شود. از هنر میناکاری برای ساخت زیورآلات، کاسه، گلدان، ضریح های میناکاری شده در مکانهای مذهبی،  قاب های عکس و… بهره می گیرند. ایران یکی از صادرکننده های اصلی صنایع میناکاری در جهان است.

گلدان مینا کاری اریسا:

یکی از محصولات زیبای مجموعه اریسا گلدان مینا کاری میباشد که به دلیل درخشندگی بالای سطح ظرف مینا، به کاربردن رنگ های مرغوب برای کشیدن نقوش، پخت و تثبیت رنگ گلدان در طی دو مرحله در کوره و… مورد پسند همگان میباشد.

گلدان مینا کاری هدیه ای بینظیر

سفالگری:

صنعت سفالگری با ساختن ظروف گلی به وجود آمده است. پیاله ها و کوزه های سفالی از جمله صنایع سفالگری هستند که از اعصار گذشته مورد استفاده قرار می گرفته. این صنعت با قدمت ۱۰ هزار ساله خود یکی از صنایع پیشرفته بالقوه باستانی بوده و قدیمی ترین اشیاء سفالی کشف شده مربوط به شهر شوش است.

شکلات خوری سفالی اریسا:

سفالگری و میناکاری دو هنر پر طرفدار هستند که ترکیب آنها با یکدیگر منجر به خلق اثری زیبا و چشم نواز می شود. ظروف آمیخته شده با این دو هنر علاوه بر جنبه تزیینی برای جنبه کاربردی نیز دارد.این شکلات خوری مینا کاری روی سفال توسط استادکاران ماهر همدانی ساخته شده، و در پایان در جعبه ی زیبا و شکیل بسته بندی شده است.

شکلات خوری زیبای سفالی

زیورآلات سنتی:

آلیاژ های گرانقیمت و البته بسیار شکیل و زیبا از گذشته های دور یکی از صنایع مورد علاقه ایرانیان و کشورهای دیگر بوده است.

شهرهای غربی و جنوبی ایران که از آلیاژ های مختلف از جنس هایی مثل طلا نقره، فیروزه و غیره برخوردارند. شروع به تولید و ساخت انواع زیور آلات با طرح های گوناگون و سبک و سیاق فرهنگ و هنر بومی ایران کردند.در حال حاضر جواهرات محلی ترکمن سیستان و بلوچستان و کردستان بیش از جواهرات دیگر مناطق کشورمان مورد توجه قرار گرفته است.

این زیورآلات سنتی که در روزگاران گذشته در قالب ترکیبی با لباس محلی مورد استفاده قرار می گرفته، نقش بسزایی در آداب و رسوم و نماد اقوام مختلف ایرانی داشته است. این زیور آلات و نحوه طراحی و شکل دهی به این فلزات گرانبها مورد توجه کشورهای مختلف همسایه و کشور های دیگر جهان قرار گرفته است. و از قرن‌های گذشته تبدیل به یک صنعت لوکس و محبوب گشت.

هنر معرق روی چوب:

به قرار گرفتن تکه های ریز چوب در کنار هم، به صورتی زیبا ،معرق کاری می گویند‌.هنر معرق کاری قدمت زیادی دارد، ولی درباره تاریخ دقیق پیدایش آن و بنیان گذار این هنر اطلاعات قطعی وجود ندارد. با این حال با توجه به آثار معرق کاری به جامانده، می توان گفت که این هنر در دوره سلجوقیان به اوج رسیده است.

معرق چوب از همان ابتدا برای تزیین سطح وسایل مختلفی همچون: میز، بوفه کتابخانه ولوازم چوبی به کار گرفته می شد.

منبت کاری:

هنر حکاکی و کنده کاری بر روی چوب را، هنر منبت کاری می گویند.این هنر دستی زیبا،  ادراک، احساس، اندیشه و خلاقیت هنرمندان سرشار از ذوق و سلیقه است.

از هزاران سال پیش بشر از چوب به عنوان ماده اولیه ارزان و در دسترس بهره می گرفت. به همین دلیل نمی‌توان تاریخ دقیق پیدایش این هنر را در جهان، بیان کرد. خاستگاه اولیه ی این هنر در ایران شهرستان ملایر می باشد. کاربرد های منبت کاری: درب های چوبی، نرده های چوبی، انواع پایه های چوبی، انواع قاب ( قاب آیینه، قاب عکس، قاب تابلو فرش)

نگارگری:

یکی از چشمگیر ترین و دل انگیز ترین هنرهای دستی ایران نگارگری است. نگارگری ایرانی به هنر ظریف و ریز نقش خاور نزدیک گفته می شود. نگارگری ایرانی نوعی مینیاتور است، که به هنرهای دستی ظریف و کوچک اندازه اشاره دارد. هنر نگارگری ایرانی اسلامی از قرن هشتم هجری تا یازدهم هجری شکوفایی نمایان داشت. کلمه نگار در فرهنگ ها با معانی متعددی همچون: نقش و نقاشی به کار رفته است. نگارگری مفهومی عامیانه دارد و روش ها و سبک های گوناگون نقاشی ایران را مانند: تذهیب،  تشعیر، حاشیه سازی،  جدول کشی و گل و مرغ شامل میشود. در واقع هنرمند نگارگر آنچه که در خیال خود وجود دارد، را با بهره گیری از تعالیم اسلامی به تصویر می کشد، و اثر هنری ایرانی اسلامی خلق می کند.

پارچه قلمکار:

در صنایع دستی ایرانی پارچه و سایر منسوجات پارچه اهمیت ویژه‌ای دارند. قلمکاری هنر نقش زدن روی پارچه است پیدایش این هنر مربوط به دوره غزنویان بوده و بعدها در زمان شاه عباس به علت علاقه درباریان و توجه خاصی که به این صنعت داشتند به کمال رسید هنر قلم کاری امروزه یکی  از مهم ترین شاخه های صنایع دستی اصفهان به شمار می‌آید. کاربردهای پارچه های  عبارتند از: رومبلی، زیرانداز، روتختی، رومیزی، بقچه، کیف، لباس های محلی و…

سفره قلمکار اریسا:

این سفره ایرانی از جنس کتان که جداره آن توسط زنان سرپرست خانوار،  گره بافی می شود. سپس با مرغ های چوبی به رنگ های گیاهی قلمکاری شده اما نقش و طرح های اسلیمی می ‌شود.

ویژگی های سفره قلمکار اریسا: اصیل و متنوع بودن نقوش و نگاره ها، تناسب نقوش انتخاب شده با طول و عرض پارچه و ثابت بودن رنگ های به کار رفته در پارچه و…

سفره قلمکار صنایع دستی زیبای ایرانی

زری بافی

در ایران هنری فاخر و بی نظیر است. معنی کلمه زری در فرهنگ لغات چنین آمده است: پارچه ای که پود های آن از طلا است. با توجه به نقوش برجسته تخت جمشید شوش و حتی پاسارگاد می توان گفت که بافتن پارچه های زربافت از زمان هخامنشیان مرسوم بوده است. پارچه‌های زربافت در قدیم برای تن پوش پادشاهان، وزیران،بزرگان و درباریان به کار می رفت. همچنین شاهان ایران این پارچه را به عنوان یک هدیه ارزشمند، به شاه شاهان سرزمین های دیگر تقدیم می‌کردند.

هنر قلم زنی:

قلم زنی یکی از صنایع دستی قدیمی ایران است که  به حرفه فلز کاری مربوط می شود. طبق آثار و مدارک به جا مانده از گذشته می توان گفت که این هنر به بیش از هزار سال قبل از میلاد برمی گردد. این هنر عبارت است از ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش بر روی سطح اجسام فلزی (به ویژه مس)

قاب خاتم و نقاشی با پلاک قلمزنی اریسا:

ترکیب هنر های زیبای خاتم کاری، نقاشی مینیاتور و قلم زنی، منجر به تولید محصولی شکیل و چشم نواز شده است.

این قاب چوبی نفیس با هنر خاتم کاری و نقاشی مینیاتور مزین شده است. همچنین پلاک مسی زیبایی که در مرکز این قاب نهاده شده، با ضرب قلم و چکش هنرمندان اصفهانی با طرح گل و مرغ تزئین شده است.

قاب خاتم و نقاشی با پلاک قلمزنیصنایع دستی اریسا:

شرکت اریسا با ارائه صنایع دستی کهن ایران زمین باعث شده تا هنر دست صنعتگران کشورمان از یاد نرود. تمام محصولات اریسا به دست استادکاران و صنعتگران زبردست ایرانی ساخته می شود.و در انتها با بسته بندیهای شکیل و چشم نواز محصولات خود را ارائه می دهد.

اریسا محصولات خود را در ۵ مجموعه (برنزی، نقره ای، طلایی، مروارید، و الماس)قرار داده است تا شما عزیزان به راحتی بتوانید صنایع دستی مورد نیاز خود را انتخاب کرده و تهیه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *