خاتم کاری روی مس (مس و خاتم)

خاتم کاری روی مس:

محصولات خاتم کاری از گذشته های دور در ایران علاقه مندان زیادی داشته است و خاتم کاری به عنوان یکی از برجسته ترین صنایع دستی ایرانی شناخته میشود. خاتم کاری هنر زیباسازی اشیا به وسیله مثلث های کوچک است. خاتم کار هنرمندی است که بر روی چوب به وسیله رنگ و استخوان و … نقشه ایجاد میکند.

در گذشته خاتم کاری اکثرا بر روی چوب انجام میشد و کل ظرف چوبی مورد نظر با تکه های خاتم روکش میشد اما در سالهای اخیر با تلفیق این هنر زیبا بر روی ظروف مسی، صنایع دستی زیبایی خلق شده اند.

در صنایع دستی مس و خاتم (خاتم کاری روی ظروف مسی)، استاد هنرمند از کنار هم قراردادن فلز مس و هنر خاتم کاری یک ترکیب رنگ فوق العاده و بی نظیر ایجاد میکند.
برای ساخت ظروف مس و خاتم، ابتدا ظروف خام مسی ساخته شده و سپس استاد خاتم کار روی ظروف را با خاتم های آماده شده به زیبایی تزئین میکند. ظروف مسی میتوانند آجیل خوری، شکلات خوری، گلدان، سنبلدان، سنگاب، جام و هرچیز دیگری باشد.
ترکیب رنگ زیبا و جذاب فلز مس و نقوش خاتم، زیبایی بی بدیلی به این اثر هنری میبخشد.

بر عکس خاتم کاری معمول که بر روی چوب انجام میشود، در خاتم کاری روی مس (مس و خاتم)، تمامی ظرف مسی با خاتم پوشانده نمی شود و بخش هایی از کار به صورت مس نمایان است.

در محصولات مس و خاتم اریسا، قطعات کوچک چوب، مس و استخوان شتر با ظرافتی خاص توسط استاد خاتم کار بر روی ظروف مسی قرار داده شده اند.

محصولات خاتم کاری بر روی چوب اریسا را میتوانید از برگه خاتم کاری مشاهده فرمایید.

درباره مس و خاتم بیشتر بدانید

مس و خاتم دو هنر ارزشمند و گرانبها می باشند که هر کدام به صورت تکی جلوه بسیار زیبایی دارند. این دو هنر در کنار یکدیگر می توانند صنایع دستی بسیار زیبایی را خلق کنند که برای ظروف و هدیه تبلیغاتی بسیار کاربرد دارد. زیبایی این اشیا از یک سو و نماد فرهنگ و تمدن ایرانیان از سوی دیگر، این صنایع دستی را بی رقیب نموده است. در این مطلب در خصوص هنر مس و خاتم مطالبی ارائه شده است.

محل پیدایش و زادگاه مس را به یونان و حدود ۱۰ هزار سال قبل نسبت می دهند. این فلز امروزه به رنگ قرمز شناخته می شود. از این فلز برای ساخت ظروف مسی، هدیه تبلیغاتی و صنایع دستی و حتی به عنوان تقویت کننده الکتریکی در صنعت استفاده می شود. در یونان باستان برای مس خواص درمانی بسیار نام برده اند. علاوه بر آن به دلیل اینکه این فلز دارای قدرت شکل پذیری بسیاری است از آن در ساخت ظروف مسی استفاده می شود. در قدیم از این فلز برای ساخت لیوان، بشقاب، قابلمه، تنگ و … استفاده می گردید.

برای زیباسازی ظروف مسی این امکان وجود دارد که از صنایع دستی دیگر همچون مینا، خاتم و غیره بر روی آن استفاده نمود و اثر بدیعی خلق نمود. در این نوشتار به تلفیق مس و خاتم پرداخته می شود.

تاریخچه خاتم کاری

قبل از آشنایی با هنر مس و خاتم ابتدا به تاریخچه خاتم کاری به صورت مختصر پرداخته می شود. در تاریخ و افسانه ها هنر خاتم کاری را به دوران پیامبری ابراهیم (ع) نسبت می دهند اما نمی توان تاریخ دقیقی برای این صنایع دستی عنوان نمود. گروهی از افراد پیدایش این هنر را از کشور مصر می دانند. این مورد از حدود ۱۰۰۰ سال قبل وارد کشور ایران شده است. قدیمی ترین آثار باستانی که از هنر خاتم کاری در ایران موجود است به  مسجد عتیق شیراز نسبت می دهند. این هنر امروزه در استان اصفهان رواج بسیار دارد.

خاتم کاری صنایع دستی است که امروزه برای هدیه تبلیغاتی در سازمان ها و روابط دیپلماتیک دو کشور بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. هنر خاتم کاری به هنر رنگ چند ضلعی های مختلف اطلاق می شود. این چند ضلعی های می تواند بر روی سطوح مختلف همچون مس به وسیله ی رنگ های مختلف خلق شوند. به این شکل مس و خاتم منجر به ایجاد صنایع دستی خاص می شود.

در تلفیق مس و خاتم، دقت و ظرافت حرف اول را میزند هر اندازه که چندضلعی ها ریزتر باشند و رنگ آمیزی دقیق تر باشد، چشم نوازی بیشتری به اثر هنری القا می کند.

مواد مورد استفاده در تلفیق مس و خاتم کاری:

همانگونه که از نام این صنایع دستی نیز مشخص می باشد، این هنر از تلفیق مس و رنگ ها و چندضلعی ها به وجود آمده است. مهمترین ماده خاتم کاری، چوب، سریشم، لاک، استخوان و چوب می باشند. بهترین چوب برای خاتم کاری چوب آبنوس و گردو است. همچنین می توان از استخوان عاج فیل، استخوان شتر و اسب به دلیل مقاومت بالا در تلفیق مس و خاتم استفاده نمود.

برای طرح ریزی خاتم بر روی مس به ابزاری چون رنده، سمباده، رنگ مرغوب، دریل نیاز می باشد. برای طرح مس و خاتم که بر روی هدیه تبلیغاتی درج می شود لازم است تا چوب های مختلفی در رنگ های مختلف تهیه نمود و آنها را با طول ۳۰ سانتی متر و قطر ۱ میلیمتر برش داد. این برشها می بایست به صورت چند ضلعی های متقارن باشند که در کنار یکدیگر قرار گیرند. هر اندازه چوب ها به صورت باریک تر برش داده شوند، ظرافت و زیبایی طرح مس و خاتم بیشتر است.

در مرحله می بایست این مثلث ها را به وسیله چسب بر روی طرح نگاشته شده روی مس چسباند و به کمک نخ آنها را محکم نمود.به جای چوب می توان از استخوان نیز استفاده کرد که زیبایی دو چندان به این صنایع دستی ارائه می کند.

استفاده از محصولات مس و خاتم در هدیه تبلیغاتی:

امروزه معمولا در ادارات و یا روابط سیاسی دو کشور تلاش می شود تا از هدیه ای استفاده شود که نماد فرهنگ و اصالت آن باشد. هنر خاتم و یا پرداخت مس، هر دو از صنایع دستی بسیار ارزشمند ایران زمین می باشد. زمانی که این دو هنر با یکدیگر تلفیق شوند می توانند گزینه بسیار شیک و خاصی را برای هدیه ایجاد نمایند. طرح مس و خاتم امروزه هم برای اشیا پذیرایی و هم برای اشیا مورد استفاده در ادارات مورد استفاده قرار می گیرد لذا می تواند گزینه مناسبی جهت هدیه تبلیغاتی باشد.

ویژگی های خاتم کاری روی مس:

این صنایع دستی دارای ویژگی های خاصی می باشد که آن را بینظیر و کاربری نموده است که برخی از آنها در زیر درج شده است :

  • استحکام بالا در برابر رطوبت و آب
  • پایداری و مقاومت بالا
  • آسیب پذیر نبودن در برابر ضربه
  • زیبایی و شیک بودن
  • به نسبت سبک و قابل حمل

جدا از موارد بالا، رنگ مس می تواند برای طراحی و دیزاین محیط کار و خانه هم در بافت های سنتی و هم در بافت های مدرن گزینه خوبی باشد. این هدیه تبلیغاتی به عنوان صنایع دستی ایرانیان می تواند نماد فرهنگ و تمدن این کشور باشد.

نحوه نگهداری از ظروف مسی و محصولات مس و خاتم:

همانگونه که عرض شد این صنایع دستی با دقت و مشقت زیادی طرح ریزی و خلق می گردد لذا لازم است تا در حفظ و مراقبت از این هنر بدیع دقت نمود. در زیر شما می توانید نکاتی را مطالعه نمایید که با در نظر گرفتن آنها، طول عمر طرح مس و خاتم را افزایش داد.

در قدیم از مس برای تهیه ظروف استفاده می نمودند زیرا این فلز دارای شکل پذیری بالایی بود. به همین دلیل در مقابل ضربه و افتادن نمی تواند مقاومت بالایی از خود نشان دهد. باید در نظر داشته باشید که اشیایی که از طرح مس و خاتم در آنها استفاده شده است را در محیط های خشک نگهداری نمود. رطوبت محیط می تواند به مرور رنگ مس را تغییر دهد. در نظر داشته باشید که که می توانید این صنایع دستی و هدیه تبلیغاتی را با پارچه آغشته با آبلیمو تمیز نمایید تا مس همچون گذشته دارای رنگ و لعاب خود باشد. از کشیدن پارچه و یا اسفنج زبر روی مس و یا خاتم جلوگیری نمایید زیرا این مورد موجب ایجاد خش و سایش بر روی سطح کار می شود.

هرگز برای تمیز نمودن طرح مس و خاتم از واسط ها و مواد شیمیایی استفاده ننمایید زیرا این مورد به مرور رنگ مس را تغییر می دهد. در نظر داشته باشید چنانچه به هر دلیلی، بخش از مس از بین رفت لازم است تا سریعا این مورد را قلع اندود نمایید تا اکسیده نگردد.

هنر مس و خاتم:

تا به اینجا به اختصار با مس و خاتم آشنا شدیم. اگر که از هنر خاتم کاری بر روی فلز مس استفاده شود به شی ایجاد شده و طرح آن، طرح مس و خاتم گفته می شود. از طرح مس و خاتم بر روی ظروف مختلفی چون شیرینی خوری، آجیل خوری، شکلات خوری، قلمدان، گلدان و … استفاده می شود که هر کدام آنها به تنهایی می تواند به  عنوان یک هدیه تبلیغاتی و صنایع دستی ارائه گردد.

قیمت محصولات مس و خاتم:

آنچه در قیمت گذاری طرح مس و خاتم دخیل می باشد در گام اول مواد اولیه است. به طور مثال اندازه ظرف و وزن مس به کار رفته در آن مهم می باشد. همچنین ممکن است برای ایجاد خاتم کاری از چوب و استخوان های گران قیمت استفاده شود. مواد اولیه می تواند قیمت طرح مس و خاتم را بسیار متغیر جلوه دهد. یکی دیگر از عواملی که در قیمت طرح مس و خاتم دخالت می کند، ظرافت است. دقت به جزئیات، رنگ آمیزی دقیق و ظریف کاری می تواند قیمت این صنایع دستی و هدیه تبلیغاتی را بسیار تغییر دهد.

باید در نظر داشت که طرح های مختلف بر روی مس می تواند قیمت های متغیری داشته باشد. هر طرح با توجه به زمان و پیچیدگی که دارد، قیمت متفاوتی برای پیاده سازی را شامل می شود.

سخن آخر:

امروزه استفاده از صنایع دستی که نماد هنر و تمدن ایرانیان است در منازل، محیط کار و روابط سیاسی رواج بسیار دارد. با توجه به اینکه برای خلق این آثار هنری زحمت و تلاش بسیار شده است، شایسته می باشد که برای آنها ارزش قائل شد و با تاریخچه پیدایش و همچنین نگهداری آنان آشنا گردید.

محصولات مس و خاتم که یکی از هنر های بدیع ایرانیان می باشد، از کشور مصر وارد کشور ایران شده است اما از حدود ۱۰۰۰ سال قبل تا به امروز این هنر نزد ایرانیان باقی مانده است. در جهت آشنایی با این هنر و صنایع دستی می توان در مناسبت های مختلف به عنوان هدیه تبلیغاتی از آن استفاده نمود. با توجه به اینکه ممکن است محل تولید و ساخت این صنایع دستی در استان دیگر باشد ولیکن این امکان وجود دارد تا از خرید فروشگاه های آنلاین به صورت غیر حضوری طرح و تعداد مد نظر خود را سفارش دهید تا در اولین فرصت آنها را دریافت نمایید.

برای خرید طرح مس و خاتم و این صنایع دستی پیشنهاد می شود حتما از فروشگاه های معتبر که دارای اعتبار تایید شده هستند، خرید خود را انجام دهید.

۵/۵ (۱ Review)