آموزش صنایع دستی, اخبار صنایع دستی

پادکست ; گفتگوی شبکه رادیویی فرهنگ با مهندس طباطبایی مدیر عامل صنایع دستی اریسا

پادکست-رادیوفرهنگ-طباطبایی مدیرعامل صنایع دستی اریسا

گفتگوی صمیمی محسن رضوانیان مدرس دانشگاه و مشاور کسب و کارهای دانش بنیان از شبکه رادیو فرهنگ با جناب مهندس سید حجت الله طباطبایی بنیان گذار صنایع دستی اریسا را از شنوتو و یا فایل زیر بشنوید.

فایل صوتی:

متن گفتگو:

درباره حجت طباطبایی، بنیانگذار و مدیرعامل صنایع دستی اریسا

– جناب طباطبایی به اتاق فرهنگ خوش آمدید و گفت و گو را با شما شروع خواهم کرد.

+ به نام خدا. من هم سلام می کنم خدمت شما و همکاران عزیزتون و همچنین شنوندگان عزیز برنامه اتاق فرهنگ

– آقای مهندس طباطبایی از چه زمانی ورود شما به صنایع دستی شروع شد و چطور شد که به این صنعت وارد شدید؟

+ والا موضوع صنایع دستی در خانواده ما که خیلی قدیمی است یعنی از زمان پدربزرگ بنده ورود ما به حوزه صنایع دستی شروع شده است.

– شغل پدری بوده؟

+ نه شغل پدری نبوده ولی خانواده مادری من در حوزه فرش در استان اصفهان سبقه خیلی طولانی و فعالی داشته اند.

– چه قدر عالی و همون باعث شد که شما هم …

+ بله این ارق هنری و فرهنگی که ما از دیرباز به حوزه صنایع دستی داشتیم باعث شد که این دانش و تخصص و تجربه هایی که در حوزه کسب و کار کسب کردیم را در حوزه صنایع دستی بیاوریم و سعی کنیم ازش استفاده کنیم.

– فکر می کنم دانش و تخصص شما در زمینه مهندسی صنایع -چون می دونم که فوق لیسانس این رشته را هم کسب کردید- خیلی به مدیریت کردن فرآیندها کمک کرده.

+ بله. دقیقا همین طور است و به واسطه اینکه رشته مهندسی صنایع جزء مدیریتی ترین رشته های مهندسی است یعنی در کنار کسب دانش مهندسی جنبه های مدیریتی و اداره کسب و کار را هم آموزش می دهد، طبیعتا این موضوع خیلی کمک کرده.

حال و روز صنایع دستی در ایران چگونه است؟

– همیشه به شخصه وقتی از صنایع دستی می شنوم یک حس غروری از گذشته کشورم کسب می کنم که در پیشینه ایران یکی از فعالیت های جدی پدران و پیشینیان ما فعالیت در صنایع دستی بوده اما وقتی با امروز مقایسه می کنم به جز اینکه یاد میدان امام اصفهان می افتم ، احساس می کنم که جامعه در بخش تولید صنایع دستی خیلی کم اقبال شده است.
حال امروز صنایع دستی کشور چطور است و چه ظرفیت هایی را در این بازار می توانیم داشته باشیم و امروز بهش کم توجهی شده است.

+ حق با شماست. موضوع صنایع دستی جز افتخارآمیزترین رسته های صنعتی و تولیدی کشورمون است و من به عنوان کسی که سال ها در حوزه های مختلف کسب و کار در این کشور فعالیت کرده ام ، به نظرم می آید که اشتغال زا ترین صنعت است و اگر ما به لحاظ حاکمیتی وقت بگذاریم و روی این رسته کار کنیم خیلی خیلی می تواند اشتغال زا باشه و تمام گره های شغلی مردم را این موضوع می تواند مرتفع کند.

موضوع صنایع دستی متاسفانه در کشور ما مثل گذشته اقبال ندارد چون در این حوزه نتوانستیم مطابق با نیازهای بازار حرکت کنیم یعنی فضای صنایع دستی ما زندگی مدرن امروز نتوانسته خودش را تطابق بدهد و این چالش باعث شده که در زندگی روزمره مردم وارد نشود و به عنوان یک ابزار و کالای روتین در زندگی مردم استفاده نشود. بزرگترین چالش صنایع دستی این است که از آن به عنوان کالای لوکس یاد می کنند و این خیلی بد است یعنی خیلی از اقلامی که ما در حوزه صنایع دستی کار می کنیم کاملا کاربردی است مثلا من ساعت دیواری خانه خودم خاتم کاری است و فوق العاده هم زیباست و ابزار کاملا کاربردی است.

انواع صنایع دستی و طیف های گسترده آن

– مهندس جان وقتی از صنایع دستی صحبت می کنی دقیقا به چه طیفی از کالاها اشاره می کنید؟

+ صنایع دستی رسته های خیلی وسیعی دارد ولی رسته هایی که مردم می شناسند و به نوعی آشناترند و در بازار بیشتر ارائه می شود ، فرش و گلیم و تابلو فرش از جنس کالاهای بافتی است، پارچه های زینتی مثل ترمه و سفره قلمکار و ظروف مسی مثل فیروزه کاری، مس و پرداز، مس و خاتم و قلم زنی روی مس. ملیله کاری که یک کار بسیار زیبا و جذابی است. کار سفال که طیف وسیعی دارد. میناکاری که جزو هنرهای جذاب و قدیمی ایرانی است.

– کالاهایی که فرمودید اختصاصا به ایران و فرهنگ ایرانی مربوط می شود و یا ما شاهد فعالیت دیگر کشورها در این عرصه هم هستیم؟

+ در بعضی از حوزه ها کشورهای دیگر هم هستند مثلاً در حوزه ظروف مسی، پاکستان و ترکیه خیلی فعال هستند یا در خاتم کاری سوریه و کشورهای عرب نشین هم فعالند البته نه با سبک و سیاق خاتم ایران ولی روی این موضوع کار کردند. ولی بهرحال هیچکدام کشورها در حوزه صنایع دستی ظرافت، زیبایی و اصالت کالاهای ایرانی را ندارند و هنر ایرانی چیز دیگریست.

گزارش:

تجاری سازی و بسته بندی صنایع دستی

گزارش خانم اکرم حسینی گزارشگر اتاق فرهنگ در رابطه با وضعیت و دستاوردهای تجاری سازی به ویژه بسته بندی صنایع دستی که موجب رونق فروش محصولات می شود با خانم دکتر پویا محمودیان؛ معاون صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی

خانم دکتر محمودیان: از سال ۹۷ با توجه به تاکیدات وزیر محترم میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری جناب آقای دکتر مونسان بر روی طرح تجاری سازی، برنامه ریزی در خصوص تجاری سازی صنایع دستی آغاز شد و با مکاتبات با ادارت کل ۳۱ استان کشور، طراحی نشست ها و هم اندیشی هایی در حوزه تجاری سازی صورت پذیرفت و در سال ۹۷ با نگاه ویژه به شهرها و روستاهای جهانی ۷ نشست در حوزه تجاری سازی با هدف گفتمان سازی و فرهنگ سازی برگزار شد. هم اکنون در سال ۹۸، ۱۰ نشست در استان های مختلف مثل خراسان جنوبی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، مازندران و استانهای دیگر برگزار گردید که تا پایان سال در همه استان ها نشست های تجاری سازی و بررسی راهکارهای آن برگزار خواهد شد.
در حوزه تجاری سازی با توجه به اهمیت بسته بندی، نگاه ویژه تری به بحث بسته بندی شد. از پارسال به تمامی کسانی که با بسته بندی درخور صنایع دستی متقاضی شرکت در نمایشگاه های ما بودند ۳۰ درصد تخفیف برای اجاره بها غرفه های نمایشگاهی داده شد. چیزی بیش از یک میلیون بسته ی رایگان در راستای گسترش بسته بندی در صنایع دستی در اختیار ذی‌نفعان قرار گرفت. همچنین سعی کردیم که در راستای دادن تسهیلات به کسانی که طرح های قابل بررسی و تاثیرگذار در حوزه بسته بندی دارند با اولیت به آنها نگاه شود. تداوم فرهنگ سازی در قالب برگزاری نشستهای تخصصی در حال ادامه است و همچنین انشالله در آینده با هدف تشویق و فرهنگ سازی در این حوزه صنایع دستی و تاکید بر اهمیت بسته بندی در حوزه تجاری سازی، درصدد برگزاری مسابقه بسته بندی با همکاری پارک علم و فناوری استان تهران هستیم. در تمامی نشست ها با رویکرد عملیاتی شدن بسته بندی از شرکت ها و طراحان صنعتی و فعالان حوزه طراحی، با نگاه به محصولات هنری دعوت می کنیم که به ارایه توانمندی ها، تجارب خود به ذینفعان ما اقدام کنند و در نهایت بحث تجاری سازی و به صورت ویژه بحث بسته بندی از مباحث مهم معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی است که بعد از رسیدن به سطح قابل قبول در زمینه بسته بندی، در حوزه برندینگ، طراحی، نمونه سازی محصول، بازاریابی، بازارداری، بازارسازی و تمامی حلقه های تجاری سازی صنایع دستی به صورت مشخص و ویژه ورود خواهیم کرد.

پتانسیل بالای صنایع دستی برای صادرات

– جناب آقای مهندس طباطبایی به عنوان یکی از کلیدی ترین سوالاتی که معمولا برای شنوندگان مطرح است عرض میکنم که امروزی که فضای اقتصادی کشور می طلبد که کالا و صنایع خود را صادر کنیم صنایع دستی و مشخصا مجموعه شما چقدر توانسته موفق باشد و چقدر توانسته رقابت های اقتصادی را در کنار سایر رقبا که  بعضا اسم کشور چین را من می شنوم، برنده باشد و دوست دارم از تجربیاتتون در این زمینه برامون بگید.

+ خدمت شما عرض کنم که صنایع دستی ایران به واسطه کیفیت بالا و قیمت مناسب که در فضای بین الملل دارد به نظر می رسد که یکی از بهترین کالاها برای صادرات است به واسطه اینکه بخش زیادی از هزینه ی تولید صنایع دستی ایرانی هزینه نیروی انسانی است و با توجه به اختلاف بین نرخ ارز ایران و ارزهای بین المللی، هزینه نیروی انسانی در ایران نسبت به دنیا خیلی پایین آمده و از این مزیت اگر هنرمند باشیم می توانیم برای صادرات صنایع دستی استفاده کنیم چرا که بخش زیادی از قیمت تمام شده محصولات صنایع دستی هزینه نیروی انسانی است.

نکته دیگر در تولید صنایع دستی این است که بخش عمده ای از مواد اولیه ایرانی است. مثلا در ظروف فیروزه کوبی، فیروزه ی آن برای معدن فیروزه نیشابور است که سنگ فیروزه نیشابور در دنیا شناخته شده است. در مورد مس هم، ایران روی کمربند مس دنیاست و ما غنی ترین معادن مس دنیا را داریم و صادرکننده مس هستیم. دو حالت وجود دارد. حالت اول اینکه مس را به صورت شمش صادر کنیم که این یک ارزش افزوده دارد و حالت دوم به این صورت است که روی مس کار هنری کنیم و آنوقت صادر کنیم که ارزش افزوده این حالت نسبت به حالت اول قابل مقایسه نیست. مثل خام فروشی نفت است که در حالتی که نفت خام را صادر می کنیم با حالتی که نفت را به محصولات پایین دستی تبدیل می کنیم ارزش افزوده متفاوتی دارد. بنابراین صنایع دستی همانطور که عرض کردم با مواد اولیه ایرانی و هنر ایرانی و نیروی کار ایرانی تولید می شود. در سفرهای خارجی که داشتم اصلا به لحاظ قیمتی صنایع دستی ایران با دنیا قابل مقایسه نیست یعنی ما به لحاظ قیمتی خیلی خوب هستیم و خیلی خوب میتوانیم بازارهای جهانی را بدست بگیریم.

نقش بسته بندی در فروش و صادرات صنایع دستی

– یک مشکلی است این که من وقتی می خواهم کالایی را درخور ارائه در بازار بین المللی ارائه کنم شاید تولید کالا مهم باشد ولی اینکه این کالا را چطور به مشتری عرضه میکنم و در چه بسته بندی خیلی مهم است. چون می بینم که سایر برندها، سایر فعالان به روش های عرضه کالا دقت می کنند که رضایت مندی مشتری به حداکثر برسانند و احساس می کنم که ما این چالش را داریم و چطور می شود برطرف کرد؟

+ به نظرم روی نکته جالب و مهمی دست گذاشتید. موضوع بسته بندی. من یک خاطره ای از خودم بگم که چی شد که صنایع دستی اریسا را ما ایجاد کردیم. من معاون مرکز آموزش بازرگانی وزارت بازرگانی بودم و اون موقع ما همایش های تجاری برگزار می کردیم. تجارت با چین و روسیه و سایر کشورها. در تجارت با روسیه من برای مهمانانمون تماس گرفتم که دوستان از اصفهان تابلوفرش فرستاند. تابلوفرش هایی که می خواستیم هدیه بدهیم بسته بندی نداشت. تصور کنید یک تابلوفرش سایز ۵۰ در ۷۰ را به آقای پتروف روس هدیه بدهیم بدون بسته بندی. چه جوری با خودش ببرد؟ در ذهن من این جرقه شکل گرفت که تابلوفرش ما برند ایران در دنیاست و چه قدر بد است که بسته بندی برای این نداریم. خارجی ها چی فکر میکنن وقتی میبینند ما اصیل ترین کالای خود را بدون بسته بندی هدیه میکنیم. باز در یک مقطع دیگر من در یک مجموعه دیگر در صنعت سیمان برای میهمانان از ظروف فیروزه کوبی اصفهان گرفتم و باز از لحاظ بسته بندی چالش داشت و شمایل خوبی به جهت هدیه دادن نداشت و اینها اتفاقاتی بود که خودم به عنوان مشتری باهاش روبرو بودم و تقریبا از دو سال پیش تمرکزمون را گذاشتیم روی موضوع بسته بندی. یعنی اومدیم تک تک صنایع دستی تولیدی ایران را بررسی کردیم و تقریبا برای همشون یک نوع بسته بندی خوب و با کیفیت را آماده کردیم که هم در بازارهای داخلی و هم بازارهای خارجی با قدرت بتواند ارائه و عرضه شود.

– تبریک می گم بهتون و دقیقا دست گذاشتید روی نقطه ضعفی که خیلی از تولیدکنندگان ما برای ارائه در داخل در رقابت با سایر برندهای خارجی دارند و همین مشکل را در ارائه در بازارهای بین المللی داریم.

موضوع بسته بندی مهمترین مساله رقابتی صنایع دستی اریسا

-جناب آقای مهندس طباطبایی اگر بخواهید به یکی از محوری ترین دستاوردهاتون در مدت فعالیتتون در صنایع دستی اشاره کنید به کدام یک از موارد اشاره می کنید؟

+ به نظرم می رسه مهم ترین مسئله رقابتی و ارزش افزوده ای که ایجاد کرده موضوع بسته بندی است. یعنی چالش اصلی صنایع دستی که در بازارهای داخلی و خارجی که منجر به عدم ارائه مناسب محصول و عدم فروش محصول می شود را سعی کردیم مرتفع کنیم و با بسته بندی خوب و نفیس و فاخر، صنایع دستی ایرانی را به یک هدیه خوب تبدیل کرده ایم. یک هدیه ای که میتوانیم در مناسبت ها و مراسم های مختلف به جای هدیه دادن کالاهای خارجی استفاده کنیم.

– چه قدر عالی. یعنی کاملا فضا برای استفاده از یک محصول کاملا ایرانی و یک هدیه مناسب برای میهمانان داخلی و حتی خارجی در مجموعه شما وجود دارد.

+ بله. ما در واقع برند اریسا را تحت عنوان برند یا نام شرکت به مخاطبانمان نمی شناسانیم و می گوییم اریسا یک پویش است در جهت ارائه هدایای ایرانی و اجتناب از هدیه دادن کالاهای خارجی.

چالش های کسب و کار در حوزه صنایع دستی

– و اگر بخواهید به یکی از چالش های محوری در فضای تولید یا فروش اشاره کنید، یک کسب و کار فعال در صنعت صنایع دستی با چه چالش هایی روبروست؟ و برای کدام چالش هنوز راهکاری ندارید و همچنان به عنوان یکی از پاشنه های آشیل فعالیت شما وجود دارد؟

+ حوزه صنایع دستی حوزه سختی است بواسطه اینکه با کارگاه های خرد درگیر است که پیچیده ترین زنجیره های تامین را دارد. صنایع دیگر کاملا سیستماتیک هستند و نظام نامه دارند و فعالیت ها تعریف شده است مثلا صنعت خودرو، نظام قطعه سازی در صنعت خودرو کاملا استاندارد و مشخص شده است. در صنایع دستی این طور نیست. به اون معنای نظام مند در صنایع دیگر در صنایع دستی استانداردسازی ای صورت نگرفته است. یک مقداری نهادهای علمی باید در این حوزه حضور پیدا کنند و با ساختار و کدبندی بتوانند این رسته فعالیتی را برای کسانی که می خواهند در این حوزه کار کنند، منسجم کنند. من خودم برای شناخت محصولات و هنرمندان وقت زیادی گذاشتم. یک بانک اطلاعاتی منسجم و یکپارچه ای تو حوزه صنایع دستی وجود ندارد. البته تا حدی این موضوع طبیعی است چون ذات کار از جنس هنر است نمی توان به آن چارچوب داد. ولی کشوری مثل هندوستان که یکی از بزرگترین صادرکننده صنایع دستی است و در کشورهای مختلف شعبه فروش دارد و حتی با روش کاملا مویرگی به ایران صنایع دستی صادر می کند توانسته خیلی خوب در این حوزه کار کند و پیشرفت خوبی در فروش صنایع دستی دارند. و متاسفانه ما این کار را نکردیم.

سرمایه لازم برای ورود به حوزه صنایع دستی

– مهندس طباطبایی یا خانواده طباطبایی با چقدر سرمایه وارد این بازار شدند؟ مخاطبین ما هم علاقمند هستند که اگر بخواهند به صنایع دستی ورود کنند با چه آورده ای شروع کنند؟ و این بازار در یک سال چقدر بهره مالی برای علاقمندان به فرهنگ و ادب و هنر ایرانی دارد؟ و ملاحظات کسب و کاری هم در کنارش دارند.

+ برای ورود به حوزه صنایع دستی می توان به جاهای مختلفی ورود کرد. اگر بخواهد در حوزه تولید ورود کند بسته به نوع صنف، میزان سرمایه گذاری و بهره وری متفاوت است. صنف فرش جایگاه خودش را دارد، سفال و ظروف مسی هر کدام جایگاه خودشان را دارند. چون رسته های مختلفی در حوزه صنایع دستی وجود دارد، بسته به علاقه‌مندی فرد و اینکه در کدام استان است متفاوت است. مثلا لالجین همدان به عنوان شهر جهانی سفال شناخته شده است. اگر فردی در همدان باشد بهتر است روی سفال کار کند. اگر اصفهانی باشد تمرکز کند روی میناکاری. اگر تبریزی است تمرکز کند روی تابلوفرش. پس برای کسی که میخواهد ورود کند بهتر است مزیت های اقلیمی خودش را شناسایی کند.

کالای ایرانی هدیه دهید

– بسیارعالی. و سخن آخر مهندس طباطبایی. پیشنهاد و توصیتون که عصاره تجارب شما در حوزه صنایع دستی است  :

+ پیشنهاد من به تمام مردم ایران چه افراد چه مدیران سازمان ها این است که اگر می خواهید به هم هدیه بدهید کالای ایرانی هدیه بدهید. و من پیشنهاد میکنم صنایع دستی را انتخاب کنید بواسطه اینکه صنایع دستی کالایی است که اگه به فردی هدیه بدهید آن را در بهترین نقطه محل زندگی یا دفتر کار خود قرار میدهد و سالهای سال جلوی چشمش است و با دیدن آن کالای ایرانی یاد شما خواهد افتاد.

– امیدوارم با فعالیت شما و دوستانتون در عرصه صنایع دستی بتونیم یکبار دیگه تاریخ غنی ایران را زنده کنیم و نام ایران را سرفراز کنیم.

/پایان گفتگو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.